Dừng chân tại nghĩa trang thái giám triều Nguyễn

86. Thái giám triều NguyễnChế độ phong kiến Việt Nam, đặc biệt là triều đại nhà Nguyễn chịu ảnh hưởng không nhỏ từ nền văn hóa phương Đông, vì vậy tuyển chọn thái giám – hay còn gọi là hoạn quan – để tiến hành giám sát, dạy dỗ và hầu hạ đội ngũ phi tần, cung nữ, hoàng hậu, công chúa hay nô tì cho vua chúa. Bởi vậy, tất cả các thái giám phục vụ trong cung đều phải chấp nhận thân phận không phải đàn ông không phải đàn bà của mình.

Tìm hiểu về thái giám các triều Nguyễn

Thái giám thường được coi là những người có danh vọng trong thành, hẳn nhiên là những người tai to mặt lớn và chính là những người đặc biệt trong dân chúng An Nam xa xưa. Phần lớn các đời vua triều Nguyễn xưa, các thái giám có công việc là hầu hạ nhà vua trong các việc liên quan đến chuyện gối chăn. Một số thái giám khác lại được cử việc phục dịch, hầu hạ các cung phi goá bụa của “các vị vua đời trước ở các lăng tẩm.

Thời Khải Định, công việc của các thái giám là chăm sóc 12 bà vợ của vua. Đêm đến, thay vì đến phòng nghỉ các bà vợ, nhà vua lại lệnh cho các thái giám và đội nhạc trong cung đến hầu chuyện, tấu nhạc cho vua nghe; hoặc hầu chuyện nhà vua khi ông đi dạo… Đến thời vua Thành Thái, số lượng thái giám giảm còn 15 người. Thời vua Duy Tân chỉ duy nhất một lần nạp thiếp nên các thái giám dần như rất ít việc để làm. Đến thời vua Bảo Đại thì việc tuyển thái giám không còn.

Số phận của thái giám khi về già

Các thái giám khi sống thì phục dịch trong Tử Cấm Thành hoặc các lăng tẩm. Đến khi già yếu, thì họ buộc phải rời Đại Nội để rời đi dưỡng già hoặc nằm chờ chết tại một toà nhà ở phía bắc Hoàng thành, có tên gọi là “Cung giám viện”. Dẫu bản thân các thái giám không được vinh dự như quan lại, song họ hoàn toàn có thể mang lại cho cha mẹ, họ hàng những quyền lợi nhất định.

Để chống chọi với sự cô đơn khi về già, nhiều thái giám đã nhận con nuôi hoặc lấy vợ. Do mất khả năng sinh con, nên thái giám thường chọn những người phụ nữ già để sống cùng chỉ để bầu bạn trong những ngày tháng cuối đời.

Chìm trong cô đơn và quên lãng

Những vết tích của thái giám triều Nguyễn ở Huế còn lại đến thời điểm này chỉ là nền móng của “Cung Giám viện” đổ nát và những ngôi mộ thái giám lạnh lẽo trong khuôn viên chùa Từ Hiếu ở phía tây thành phố Huế. Như vậy thì đây cũng là nghĩa trang dành cho các thái giám duy nhất ở Việt Nam còn sót lại.

Chùa Từ Hiếu toạ lạc trên một ngọn núi hoang vu có tên Dương Xuân, cách Hoàng thành 5km. Năm 1843, Hoà thượng Nhất Định đã lên đây dựng “Thảo am an dưỡng” để tịnh tu và chăm sóc mẹ già. Năm 1848, “Thảo am an dưỡng” được xây dựng quy mô bởi sự đóng góp lớn của một vị thái giám trong triều tên là Châu Phước Năng. Về sau, bằng sự vận động của viên thái giám này, chính vua Tự Đức và Hoàng Thái hậu Từ Dũ cùng các đại thần trong triều đã góp tiền xây dựng, nâng cấp từ thảo am thành một ngôi chùa quy mô, và được vua Tự Đức ban cho tên Từ Hiếu.85. Đình Từ Hiếu

Đến năm 1893, đời vua ThànhThái thứ 5, chùa được Hoà thượng Cương Kỷ cho trùng tu và các thái giám lại tiếp tục đóng góp, gửi gắm nguyện vọng sau khi chết sẽ được chôn cất nương nhờ cửa Phật tại đây.

Một số thái giám triều Nguyễn đóng góp tiền để xây cất và trùng tu chùa nên sau khi chết được chôn tại một nghĩa trang nằm bên phải chùa. Đó là lí do chùa Từ Hiếu còn được gọi là chùa Thái giám. Nghĩa trang thái giám là một khu mộ hình chữ nhật với diện tích gần 1.000m2, được bao quanh bởi bốn bức tường, chính giữa có tấm bia khắc ghi công lao đóng góp của các thái giám.

Các ngôi mộ có 3 dãy được xếp theo chính chức vụ của quan thái giám xưa, hàng thứ nhất mộ to, hàng thứ ba mộ nhỏ hơn hàng thứ hai. The  o ghi chép, số mộ đếm được là 25 ngôi, trong đó có 2 ngôi mộ gió không có thi hài. Trong số đó, hiện 21 ngôi còn nguyên vẹn, có bia khắc tên tuổi, quê quán, pháp danh, chức vụ và ngày thái giám mất. 85. Mộ thái giám

Đặc biệt, tại nghĩa trang có một tấm bia ký sắc cao hơn 1 mét, nằm ở phía mặt tiền. Phía cổng chính giữa có đặt một tấm bia đá được dựng từ năm 1901 ghi lại những tâm sự của thái giám triều Nguyễn. Tuy một thời vàng son đã khép lại, xong mỗi khi nhắc đến Huế, nhiều người vẫn nhớ khá rõ những giai thoại về các vị vua quan triều Nguyễn nhưng lại ít ai nhắc đến thân phận thái giám.

Du khách đến thăm lăng tẩm ở Huế nhưng dường như không nhiều người biết những thái giám đã góp phần quan trọng trong việc cai quản dưới thời các triều đại. Những gì còn xót lại đến nay đối với những thái giám chỉ còn lại chút thương xót cho những kiếp người sống cô độc, chết không người thân thích. Theo tục lệ, cứ đến rằm tháng 11 hàng năm, chùa Từ Hiếu lại tổ chức ngày giỗ chung để tưởng nhớ những người đã mất, trong đó có các thái giám triều Nguyễn. Còn trong những ngày bình thường thì khu mộ địa này khá vắng bóng, ít người qua lại.



Danh mục: Đi và chia sẻ

Tác giả TÀI LIỆU QUÝ. COM

Cộng đồng Blog TailieuQuy.com là những thầy cô giáo giỏi muốn chia sẻ những kinh nghiệm học và truyền cảm hứng nhằm phổ biến các tài liệu quý, các chuyên môn tới nhiều người hơn, giúp thay đổi cuộc sống của mọi người...

Mục ý kiến, bình luận:

P/S: Email của bạn được bảo vệ. Chúng tôi nói không với spam. Khi ý kiến, bình luận của bạn được trả lời bạn sẽ nhận được thông báo qua email để bạn tiện theo dõi. Xin cảm ơn!

P/S: Email của bạn được bảo vệ. Chúng tôi nói không với spam. Khi ý kiến, bình luận của bạn được trả lời bạn sẽ nhận được thông báo qua email để bạn tiện theo dõi. Xin cảm ơn!